حسن حسين زاده شانه چى
222
اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)
عثمان بن سعيد تأييد كرده و اظهار داشته كه مدت مديدى هر ماه به زيارت آن مىرفته است . « 1 » 2 . نائب دوم و حوادث دوران او ( حدود 267 - 305 ق ) با درگذشت عثمان بن سعيد ، پسرش ابو جعفر محمد متكفل تجهيز و تدفين وى گرديد . در همين زمان توقيعى از امام عليه السّلام به دست او رسيد كه در آن وفات پدر به او تسليت گفته شده و او را جانشين نائب اول قرار داده بود . در اين نامه چنين آمده بود : انا للّه و انا اليه راجعون تسليما لامره و راضيا لقضائه . پدرت با سعادت زيست و پسنديده درگذشت . خدا او را رحمت كند و به اولياء و مواليانش ملحق سازد . . . خداوند اجر تو را در مرگ او فزون و عزاى تو را بر او نيكو گرداند . ما همه مصيبتزده هستيم و فراق او ما را پريشان ساخت . خداوند او را در قيامت خوشحال و مسرور كند . از كمال سعادت او اين بود كه خداوند عز و جل فرزند صالحى مانند تو به او روزى كرد كه بعد از او جايگزينش شود و به كارهاى او قيام نمايد و بر او رحمت فرستد و ما خدا را بر اين امر شاكريم . خداوند تو را يارى دهد و تقويت و پشتيبانى كند و تو را موفق گرداند و ولى و حافظ و راهنما و كفايتكننده و ياور تو باشد . « 2 » عثمان بن سعيد نيز پيش از وفات به پسرش محمد وصيت نموده و او را به عنوان نائب پس از خود تعيين كرده بود « 3 » كه اين امر بهطور قطع به دستور امام عليه السّلام صورت گرفته بود . علاوه بر اينها ، امام عسكرى در آخرين روزهاى حيات خود در حضور جمعى از شيعيان ، مسأله نيابت ابو جعفر محمد بن عثمان از جانب امام دوازدهم را مطرح كرده و او را بهعنوان نائب آن حضرت به ايشان معرفى نموده بود . « 4 »
--> ( 1 ) . همو ، الغيبه ، ص 232 . ( 2 ) . صدوق ، كمال الدين ، ص 510 . ( 3 ) . همان ، ص 432 . ( 4 ) . طوسى ، همان ، ص 239 .